Walker Yürüteç Nasıl Kullanılır? Boy Ayarı, Yürüme ve Katlama

Walker yürüteç nasıl kullanılır, dört harekette özetlenebilir: walker'ı yaklaşık bir adım önünüze koyarsınız, dört ayağının da yere bastığından emin olursunuz, önce zayıf ya da ameliyatlı bacağınızla çerçevenin ortasına adım atarsınız, sonra tutamaklara bastırarak sağlam bacağınızı getirirsiniz. Doğru boydaki bir walker'da, dik durup kollarınızı yanınıza bıraktığınızda tutma yeri bilek çizginize gelir. Bu yazı tekerleksiz ve iki tekerli çerçeve walker'ı anlatıyor; rollatör ve eğitim yürüteci gibi diğer tipleri engelli yürüteçleri ve rollatör kategorimizde bulabilirsiniz.

Kaynakların en net birleştiği nokta, ayağa kalkma anı. Amerikan Ortopedi Cerrahları Akademisi (AAOS), ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi'nin sağlık sitesi MedlinePlus ve İngiltere'deki South Tees NHS hastanelerinin fizyoterapi broşürü aynı uyarıyı yapıyor: kalkarken walker'a asılmayın, onu kendinize doğru eğmeyin. Kanada Kızılhaç Derneği'nin talimatı nedenini de söylüyor: oturup kalkarken walker'a yüklenirseniz devrilebilir.

Yeni ameliyat olmuş ya da dengesi bozulmuş biri için ilk günler zor geçer. AAOS da başta her şeyin daha zor gelebileceğini, ama birkaç ipucu ve biraz pratikle çoğu kişinin kısa sürede güven kazandığını yazıyor. Aşağıda boy ayarını, yürüme sırasını, oturup kalkmayı, kapı, eşik ve banyoyu, merdiven ve kaldırımı, katlamayı ve sık yapılan hataları adım adım bulacaksınız. Bunlar genel tariflerdir; bacağınıza ne kadar ağırlık verebileceğinizi doktorunuz ve fizyoterapistiniz belirler, onların talimatı esastır.

Walker yürüteç boy ayarı nasıl yapılır?

Boy ayarında ölçü noktası bileğinizdir. AAOS'un OrthoInfo sitesindeki yürüme yardımcıları sayfasına göre dik dururken walker'ın üst kısmı bilek çizginize gelmeli, tutamakları kavradığınızda dirsekleriniz hafifçe bükülmelidir. MedlinePlus da tutamakların kalça hizasında olmasını istiyor. Kanada Kızılhaç Derneği'nin walker talimatı ölçünün nasıl alınacağını netleştiriyor: omuzlarınız gevşek, kollarınız iki yanınızda serbestçe sarkarken.

Ayar genellikle ayakların alt kısmındaki yaylı düğmelerle yapılır. Kızılhaç'ın tarifine göre düğmeye bastırıp ayağı yukarı ya da aşağı kaydırır, düğmeyi doğru yükseklikteki deliğe oturtur ve aynısını her ayak için tekrarlarsınız. Sonunda walker düz durmalı. South Tees NHS de kullanmadan önce bütün ayakların aynı yüksekliğe ayarlandığını ve düğmelerin ayar deliklerinden dışarı tam çıktığını kontrol etmenizi istiyor.

Ölçüyü, walker'la yürürken giyeceğiniz kaymaz tabanlı ayakkabılarla alın ve ilk denemeleri tek başınıza yapmayın. AAOS da walker kullanmayı öğrenirken sizi dengede tutabilecek bir aile üyesinin ya da arkadaşın yakınınızda olmasının iyi olacağını söylüyor. Yürürken kendinizi sürekli öne eğilmiş buluyorsanız ayarı yeniden kontrol edin. AAOS'a göre sırtınız dik olmalı, walker'ın üzerine kamburlaşmamalısınız.

Mağazamızda modelleri deneyebilir, ürün seçiminde fizyoterapist desteği alabilirsiniz. Hangi tipin size uygun olduğuna henüz karar vermediyseniz önce engelli yürüteci ve rollator seçim rehberimize göz atın.

Örneğin dizinden ameliyat olup eve dönen 70 yaşındaki bir kadının walker'ı, kızının ilk gün aceleyle ayarladığı yükseklikte kalmış olsun. Tutma yeri bileğinin epey altında olduğu için kadın koridorda öne eğilerek yürüyor. Kızı, annesi dik durup kollarını yanına bıraktığında üst kısım bilek çizgisine gelene kadar dört ayağı da aynı sayıda delik yukarı alıyor ve her düğmenin yerine oturduğuna bakıyor. South Tees'in broşürü de kullanmadan önce bütün ayakların aynı yüksekliğe ayarlandığından emin olmanızı istiyor.

Walker nasıl kullanılır? Adım adım yürüme sırası

Düz zeminde yürümenin sırası, AAOS'un tarifi ile MedlinePlus'ın walker kullanım sayfası birlikte okunduğunda şöyle:

1. Walker'ı yaklaşık bir adım önünüze koyun. Kızılhaç bu mesafeyi 12-15 inç, yani yaklaşık 30-38 santimetre olarak veriyor.
2. Dört ayağın da düz zemine bastığından emin olun. MedlinePlus'a göre bütün uçlar ya da tekerlekler yere değmeden walker'a ağırlık vermeyin.
3. Tutamakları iki elinizle kavrayın ve zayıf ya da ameliyatlı bacağınızla walker'ın ortasına doğru adım atın. En öne, ön boruya kadar gitmeyin.
4. Tutamaklara dik olarak aşağı bastırın, ağırlığınızın bir kısmını kollarınız taşısın ve bu sırada sağlam bacağınızı öne getirin.
5. Aynı sırayı tekrarlayın. Acele etmeyin, sırtınızı dik tutun ve ayaklarınıza değil önünüze bakın.

Sağlam bacağın tam olarak nereye geleceğini kaynaklar biraz farklı tarif ediyor. AAOS onu ameliyatlı bacağın hizasına getirmenizi söylüyor; MedlinePlus ve South Tees NHS ise zayıf bacağın biraz önüne koymanızı tarif ediyor. Sizin için hangisinin doğru olduğunu fizyoterapistiniz ilk yürüyüşte gösterir.

Tekerlekli walker'da ne değişir?

Ön ayakları tekerlekli bir walker'ı kaldırmazsınız, iterek ilerletirsiniz; adımların sırası aynı kalır. South Tees NHS broşürü de tekerlekli çerçevenin aynı şekilde, yalnızca kaldırılmadan itilerek kullanıldığını yazıyor. Burada dikkat edilecek şey mesafe: MedlinePlus walker'la aranızda boşluk bırakmanızı ve ayak parmaklarınızı çerçevenin içinde tutmanızı istiyor, çünkü öne ya da tekerleklere fazla yaklaşmak dengenizi bozabilir.

Tekerleksiz walker'ı ise her adımda kaldırıp yere koyun. Kızılhaç, walker'ı kaldırmadan, önce bir yanını sonra öbür yanını ileri iterek sallaya sallaya ilerletmemenizi ayrıca belirtiyor.

Ağırlık verme talimatına uyun

AAOS'a göre walker, adım atarken ağırlığınızın tamamını ya da bir kısmını bacaklarınızdan almanızı sağlar; gücünüz ve dayanıklılığınız arttıkça bacaklarınıza giderek daha fazla yük verebilirsiniz. Ne kadar yük vereceğinizi ise cerrahınız söyler. "Bacağa hiç basmayın" ile "kısmen basın" talimatları yürüme şeklini de değiştirir; South Tees NHS broşüründe hiç basılmaması gereken durumda ameliyatlı bacak yerden kesik, diz hafif bükük ve biraz önde tutuluyor. Bu yöntemleri fizyoterapistinizle çalışmadan uygulamayın.

Dönerken

Dönüşte tek kural acele etmemek. AAOS dönerken her zaman küçük adımlar atmanızı ve yavaş hareket etmenizi söylüyor; South Tees NHS de walker'ı birkaç aşamada azar azar çevirmenizi ve uzanmamanızı tarif ediyor. Kalça protezi ameliyatı olduysanız cerrahınızın verdiği hareket kısıtlamaları dönüşte de geçerli; bu konuyu kalça protezi sonrası yürüme yazımızda ayrıca ele aldık.

Yürüteçle oturma ve kalkma

Oturup kalkarken walker'ı bir tutunma barı gibi kullanmak cazip gelir. Yapmayın. South Tees NHS'in yürüme çerçevesi broşürü asla walker'a asılarak kalkmamanızı, tutamakları tutarken de oturmamanızı yazıyor, çünkü çerçeve üzerinize devrilebilir.

Sandalyeden kalkarken

1. Walker'ı açık tarafı size bakacak şekilde önünüze koyun ve dört ayağının da yere bastığından emin olun.
2. Ellerinizi sandalyenin kollarına koyun ve hafifçe öne eğilin.
3. Sağlam bacağınızdan ve sandalyenin kollarından güç alarak itin ve ayağa kalkın. Walker'a asılmayın, onu kendinize doğru eğmeyin.
4. Dengenizi bulunca ellerinizi birer birer walker'ın tutamaklarına alın. MedlinePlus'a göre tam dik durmak için bir adım öne atmanız gerekebilir.
5. Yürümeye başlamadan önce kendinizi dengede hissedene kadar bekleyin.

Sandalyeye otururken

1. Sandalyeye yaklaşın; küçük adımlarla ve walker'ı azar azar çevirerek dönün.
2. Oturak bacaklarınızın arkasına değene kadar geri geri gidin. Walker'ın dört ayağı yerde olsun.
3. Ellerinizi birer birer tutamaklardan alıp arkaya, sandalyenin kollarına uzatın.
4. Hafifçe öne eğilin, zayıf ya da ameliyatlı bacağınızı biraz öne kaydırın ve yavaşça oturun. Oturduktan sonra geriye doğru yerleşin.

Alçak, kolsuz bir kanepe bu tarife uymaz. İlk dönemde gün içinde oturacağınız yer olarak kolçaklı, yüksekçe bir sandalye seçin ve onu walker'la rahatça yaklaşabileceğiniz bir yere koyun.

Kapı, eşik ve halı: walker için ev düzeni

AAOS'un önerilerinden biri evdeki yolları açmak: mobilyaları, odaların içinde ve arasında walker'la geçebileceğiniz genişlikte yollar kalacak şekilde düzenleyin. Walker'ınızın en geniş yerini bir kez ölçüp evdeki en dar geçişle karşılaştırın. Kapı yeterince geniş olsa bile kenarındaki bir sehpa ya da ayakkabılık geçişi daraltabilir.

Eşik, halı ve kaygan zemin

Tekerleksiz walker'la alçak bir eşiği geçerken onu kaldırıp eşiğin ötesine koyun ve dört ayak yere oturmadan adım atmayın. Yüksek bir eşik pratikte tek basamak gibidir; onu aşağıda anlattığımız basamak sırasıyla geçin.

Halılar konusunda kaynakların dili net. AAOS küçük halıları, elektrik kablolarını, yere dökülenleri ve sizi düşürebilecek her şeyi kaldırmanızı istiyor; MedlinePlus yerinde kalacak halıların ve kalkık halı köşelerinin yere sabitlenmesini, zeminin temiz ve kuru tutulmasını öneriyor. Ayakkabı da bu listenin parçası. MedlinePlus kauçuk ya da kaymaz tabanlı ayakkabı veya terlik giymenizi, topuklu ya da deri tabanlı ayakkabıdan kaçınmanızı söylüyor.

Elinizde bir bardak çayla walker kullanamazsınız, çünkü iki eliniz de tutamaklarda olmalı. MedlinePlus küçük eşyalar için walker'a bir çanta ya da sepet takmanızı, AAOS da sırt çantası, bel çantası ya da cepli bir önlük kullanmanızı öneriyor.

Banyo ve tuvalette

Tuvalete oturup kalkarken sandalyedeki sıra aynen geçerli: klozet bacaklarınızın arkasına değene kadar geri gidin, arkaya uzanıp tutunun ve yavaşça oturun. MedlinePlus oturma tarifinde sandalye ve yatakla birlikte klozeti de sayıyor. AAOS banyoda kaymaz paspas, tutunma barı, yükseltilmiş klozet oturağı ve duş ya da küvet oturağı kullanmanızı, yatak odasıyla banyo arasındaki yola da bir gece lambası takmanızı öneriyor.

Örneğin kalça ameliyatından sonra eve dönen biri gece tuvalete kalkıyor. Yatak odasıyla banyo arasındaki koridor karanlık, banyo kapısının önünde de kenarı kalkık bir paspas var; walker'ın ön ayağı ilk gece o kenara takılıyor. Çözüm üç küçük iş: paspası kaldırmak, koridora bir gece lambası takmak ve klozetin yanına tutunacak bir destek koymak.

Yürüteçle merdiven ve kaldırım: kaynaklar ne diyor?

Bu konuda kaynaklar arasında küçük ama önemli bir fark var. AAOS walker'la asla merdiven çıkmamanızı ve yürüyen merdiven kullanmamanızı söylüyor; South Tees NHS ve Kızılhaç da walker'la merdiven kullanılmamasını yazıyor. MedlinePlus ise fizyoterapistiniz size walker'la merdiven ve yürüyen merdiven kullanmayı öğretmediyse denememenizi istiyor.

Tek bir basamak ya da kaldırım ise günlük hayatta karşınıza çıkabilir. MedlinePlus bunun için aşağıdaki sırayı veriyor:

Akılda tutmanın kolay yolu MedlinePlus'ın kendi formülü: "iyi bacak yukarı, kötü bacak aşağı". Fizyoterapistiniz size ayrıca öğretmediyse merdiveni walker'la çıkmayın; tek basamağı ve kaldırımı da ilk kez onun yanında deneyin.

Walker yürüteç nasıl katlanır? Bakım ve kontroller

MedlinePlus, kullanacağınız walker'ın kolay katlanır olmasını öneriyor; böylece araca koymak ve taşımak kolaylaşır. Katlama mekanizması ise modelden modele değişir; düğmenin ya da kolun yerini ve katlama sırasını kendi walker'ınızın kullanım kılavuzundan öğrenin.

Açarken her modelde geçerli tek bir kural var: Kızılhaç, katlanır walker'ı kullanmadan önce açık konumda kilitlendiğinden emin olmanızı istiyor. Kilit yerine oturmadan walker'a yüklenmeyin.

Düzenli kontrol listesi

Kullandıkça walker yıpranır. MedlinePlus lastik uçları ve tekerlekleri her gün kontrol etmenizi, aşınmışlarsa değiştirmenizi istiyor; AAOS da uçlar düzensizleşmiş ya da aşınmışsa yenilenmesini öneriyor. South Tees NHS'in kontrol listesi biraz daha uzun:

• Bütün ayaklar aynı yükseklikte mi, ayar düğmeleri deliklerden dışarı tam çıkıyor mu?
• Ayar delikleri yuvarlak mı, yoksa esneyip uzamış mı?
• Borularda eğilme ya da çatlak var mı, walker sallanıyor mu, gevşek cıvata var mı?
• Tutamaklar sağlam mı, tekerlekli modelde tekerlekler yerine sıkıca takılı mı?

Aynı broşür yürüme yardımcılarının tahmini ömrünü 2 yıl olarak veriyor ve arızalı ya da hasarlı olduğunu düşündüğünüz bir walker'ı kullanmamanızı istiyor. Temizlik için Kızılhaç'ın önerisi basit: hafif sabunlu su.

Walker yetmediğinde ya da fazla geldiğinde

AAOS'un anlatımında dört ayaklı, kaldırılarak kullanılan walker, koltuk değneği ya da bastonun yetmediği durumlarda en fazla dengeyi veren seçenek. Yine de her yer için yapılmamıştır: Kızılhaç standart ve iki tekerli walker'ın yalnızca iç mekanda kullanılmasını, dışarıda kullanmanın uçları aşındırıp kalıcı hasara yol açacağını yazıyor; South Tees NHS de tekerlekli çerçevelerin iç mekan için tasarlandığını belirtiyor. MedlinePlus'ın hatırlattığı gibi, size en uygun tipi seçerken cerrahınız ya da fizyoterapistiniz yardımcı olur.

Dışarıda yürümek ve yolda mola vermek istiyorsanız, fizyoterapistiniz de uygun görüyorsa rollatöre geçmek mantıklı olabilir; iki tip arasındaki farkları rollator ne demek yazımızda anlattık. Örneğin Comfort Plus Spirit X3 ürün sayfasına göre 7,2 kg ağırlığında, tutamak yüksekliği 76-91 cm arasında ayarlanan, en fazla 110 kg taşıyan ve tek hamlede katlanan alüminyum bir rollatör. Rollatörde oturmadan önce frenleri kilitlersiniz; Spirit X3'te bu, sayfadaki tarife göre fren kollarını aşağı iterek yapılıyor.

Bazen de tersi olur: walker'ın verdiği denge desteği yetmez. Böyle bir durumda fizyoterapistinizin değerlendirmesiyle farklı bir tip gündeme gelebilir. Örneğin Comfort Plus KY-914B, yanal denge tekerlekleri olan bir yetişkin yürütecidir; ürün sayfasına göre kullanıcının destekle de olsa ayakta dik durabilmesi şart ve en fazla 1,85 m boya kadar kullanılıyor. Genişliği yan tekerleklerle 109 cm, dar kapı ve koridorlar için yan tekerlekler çıkarıldığında 64 cm.

KY-914B'nin sayfasında katlanma bilgisi ve boy ayar aralığı yer almıyor. Evinizdeki en dar kapının ölçüsüyle birlikte bunları satın almadan önce bize sorun.

Çocuklarda ihtiyaç bambaşkadır. Örneğin Comfort Plus KY-914C engelli çocuk yürüteci ürün sayfasına göre 8 tekerlekli, bacak arası destekli ve 155 cm boya kadar çocuklar için; çocuğunuza uygun modeli onun fizyoterapistiyle birlikte seçin.

İhtiyacınız ameliyat sonrası birkaç haftalıksa kiralamayı da düşünebilirsiniz. Depozitolu kiralama yapıyoruz ve en kısa kiralama süresi şartımız yok; hangi modelin kiralık olduğunu 0544 419 10 44 numaralı telefon ya da WhatsApp hattımızdan öğrenebilirsiniz.

Walker yürüteç kullanırken akılda tutulacaklar

Walker yürüteç kullanmanın özü doğru boy, doğru sıra ve ona doğru anda yüklenmektir. Tutma yeri dik dururken bilek çizginize gelsin, dört ayak yere basmadan ağırlık vermeyin, önce zayıf bacakla, sonra sağlam bacakla adım atın. Oturup kalkarken gücü sandalyenin kollarından alın, merdiveni de fizyoterapistiniz öğretmeden denemeyin.

Kaynakların uyarılarına göre kaçınmanız gereken, sık yapılan hatalar şunlar:

• Walker'ı fazla öne koymak ya da içine fazla girmek.
• Yürürken ayaklara bakmak ve walker'ın üzerine kamburlaşmak.
• Tekerleksiz walker'ı kaldırmadan sallaya sallaya ilerletmek.
• Elde eşya taşımak; bunun yerine walker'a çanta ya da sepet takın.
• Aşınmış lastik uçlarla ya da kilidi oturmamış katlanır walker'la yürümek.

Hangi yürütecin size uyduğundan emin değilseniz İstanbul Beylikdüzü'ndeki mağazamızda modelleri deneyebilir ve ürün seçiminde fizyoterapist desteği alabilirsiniz. Pazartesi-Cumartesi 09:00-19:00 arasında 0544 419 10 44 numaralı telefon ve WhatsApp hattımızdan bize ulaşın ya da İletişim sayfamızdan yazın. Tüm ürünlerimizde 2 yıl garanti var, teknik servisimiz de kendimize ait.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Doktorunuzun ve fizyoterapistinizin talimatı esastır.

Sıkça Sorulan Sorular