Kullanıcılar ve refakatçiler tarafından en fazla tercih edilen mobilite ürünlerinin başında katlanabilir tekerlekli sandalyeler gelir. Kolay depolama, araç bagajına rahatça sığabilme ve seyahat özgürlüğü sunması, bu modelleri vazgeçilmez kılar. İster hastane transferleri için geçici bir çözüm arayın, ister günlük yaşamınızın kalıcı bir parçası olsun, doğru tekerlekli sandalye seçimi hayatınızı doğrudan kolaylaştırır.
Üst düzey katlanabilen modellerde; sırt kırma (katlanabilir sırtlık), hareketli veya çıkarılabilir ayaklıklar ve bas-çıkar (quick release) arka tekerlek özellikleri bulunur. Bu 3 özelliğin birleştiği ürünlerde şase minimal bir boyuta ulaşır, en dar araç bagajlarına ve küçük depolama alanlarına bile kusursuzca uyum sağlar.
Kullanım senaryonuza ve fiziksel ihtiyaçlarınıza göre 3 ana model grubu öne çıkar:
Not: Sürekli dış mekanda kullanım planlıyor ve kol gücünüzü korumak istiyorsanız, manuel modeller yerine katlanabilir akülü sandalye seçeneklerini de değerlendirmenizi öneririz.
Ürünün kalitesini ve günlük kullanım pratikliğini belirleyen en önemli unsur malzemedir. Alt segment modellerde kullanılan çelik ağır ama ekonomiktir. Orta segmentteki alüminyum şaseler hafiflik ve esnekliği ideal bir dengede sunar. Üst sınıf karbon fiber modeller ise tek elle bile kaldırılabilecek kadar hafif, bir o kadar da dayanıklıdır.
Ürünün açık halindeki ölçüleri kadar, katlandığında en, boy ve yükseklik olarak ne kadar yer kapladığı da hayati önem taşır. "Sırt kırma" özelliği olan sandalyeler dikeyde, çapraz (makaslı) katlanan şaseler ise yatayda ciddi alan tasarrufu sağlar.
Kullanıcı konforu ve omurga sağlığı için en kritik metrik, doğru oturma ölçüsüdür. Sandalye çok dar olursa bası yaralarına (dekübit) yol açabilir; çok geniş olursa kullanıcının postürü (duruşu) bozulur ve yorulması hızlanır.
Fizik Tedavi Uzmanı ve Medikal Danışman Mehmet Emin Develioğlu:
"Katlanabilir tekerlekli sandalyelerde çapraz makas sistemi nedeniyle zamanla kumaşta 'hamak etkisi' (çökme) oluşabilir. Bu durum leğen kemiği stabilitesini bozar. Kullanıcının kalça genişliğine tam uyan bir oturma ölçüsü seçmek ve basınç dağıtıcı doğru bir minder kullanmak, omurga deformasyonlarını önlemek adına medikal bir zorunluluktur."
Dolgu lastikler patlama riski taşımaz ve bakım gerektirmez, ancak bozuk zeminlerde titreşimi daha fazla hissettirir. Havalı (şişme) lastikler ise doğal bir amortisör görevi görerek dış mekanlarda çok daha konforlu ve esnek bir sürüş sunar.
Özellikle refakatçiler veya kullanıcılar sandalyeyi sık sık araca yükleyecekse, sandalye ağırlığı 10-15 kg bandında olan hafif alüminyum modeller tercih edilmelidir. Ayrıca, ürünün maksimum güvenli taşıma kapasitesinin kullanıcının ağırlığından en az 10-15 kg daha fazla olduğundan emin olunmalıdır.
Türkiye pazarında en çok tercih edilen fiyat/performans odaklı markalar arasında Comfort Plus, Poylin ve Wollex öne çıkmaktadır. Daha üst düzey ergonomi ve dayanıklılık arayan kullanıcılar içinse Avrupa menşeli Meyra, Invacare ve Ottobock gibi global liderler tercih listesinin ilk sıralarında yer alır.
Katlanabilir tekerlekli sandalye fiyatları genel olarak 5.000 TL ile 35.000 TL arasında değişmektedir. Bu geniş fiyat aralığını; şasede kullanılan malzeme (çelik, alüminyum, titanyum, karbon), ağırlık, tekerlek donanımı (bas-çıkar özelliği vb.) ve markanın teknolojik altyapısı belirler.
Arka tekerleklerin ortasındaki bir butona basılarak saniyeler içinde şaseden ayrılmasını sağlayan mekanizmadır. Sandalyenin ağırlığını ikiye böler ve katlanmış haldeki hacmini minimuma indirerek en küçük araç bagajlarına bile sığmasını sağlar.
Çelik modeller genellikle 17-20 kg arasındayken, alüminyum şaseli katlanabilir modeller 10-14 kg bandındadır. Karbon fiber veya özel havacılık alüminyumu kullanılan bazı aktif/yarı aktif modellerde tekerlekler hariç ağırlık 5-7 kg seviyelerine kadar düşebilmektedir.
Standart sandalyeler katlandığında sadece enine daralır, boyu (yüksekliği) aynı kalır. Sırt kırma özelliği sayesinde sandalyenin itme kolları da geriye doğru katlanır ve sandalyenin toplam yüksekliği yarı yarıya düşer. Bu, özellikle hatchback araç bagajları için kurtarıcı bir özelliktir.
Bütün modeller için geçerli olmasa da, güçlü bir şasiye sahip katlanabilir manuel sandalyelere sonradan eklenebilen tekerlek içi motor sistemleri veya öne takılan elektrikli çekici motorlar (scooter aparatları) ile manuel sandalyenizi elektrikli hale getirmek mümkündür.
