Akülü Sandalye Arızaları: Joystick Hata Kodları ve Çözümleri

Akülü sandalye arızalarının ilk ipucu joystick'teki ışıklardır. Kumanda sorunu, akü göstergesinde yanıp sönen çubukların sayısıyla ya da ayrı bir servis ışığının kaç kez yanıp söndüğüyle bildirir; bu sayının anlamı ise markaya, hatta kumanda modeline göre değişir. Takılı kalmış bir şarj fişini ya da boşta unutulmuş fren kolunu kendiniz düzeltebilirsiniz; motordan, frenden ya da elektronik karttan gelen kodlar ise teknik servisin işidir.

Şöyle bir sabah düşünün. Sandalyeyi açtınız, akü göstergesindeki çubuklar hızlı hızlı yanıp sönüyor ve joystick'i ne kadar itseniz de sandalye kıpırdamıyor. İlk düşünce büyük bir arıza ve günlerce evde kalmak.

Bu panik çok tanıdık, ama akülü sandalye arızaları her zaman göründüğü kadar büyük çıkmaz. Hangi marka akülü sandalye kullanırsanız kullanın, kodu okuyup birkaç güvenli kontrol yaparak servisin gerçekten gerekip gerekmediğine kendiniz karar verebilirsiniz. Aşağıda önce R-net, VR2 ve Dynamic kumandaların resmi belgelerdeki kod anlamlarını, sonra sandalye gitmediğinde, yana çektiğinde ya da ses yaptığında yapılacakları, en sonda da onarım ile yenilenmiş cihaz arasındaki kararı bulacaksınız.

Akülü sandalye arıza kodları: joystick ışıkları ne anlatır?

Önce kumandanızın markasını öğrenin

Kod tablosuna bakmadan önce joystick kutusunun üstündeki ya da altındaki etikete bakın. Orada genellikle kumandanın markası ya da sistem adı yazar: R-net, VR2, Dynamic ya da Shark gibi. Bazı modellerde ise sandalye üreticisinin kendi kumandası bulunur ve kodların anlamı yalnızca o cihazın kılavuzundadır.

İkinci ayrım ekranla ilgili. LED'li kumandalarda kod ışık sayısıyla verilir, ekranlı (LCD) kumandalarda ise arıza yazıyla görünür. Sunrise Medical'in R-net kılavuzuna göre ekranda dört haneli bir kod, arızayı bildiren modülün kısaltması ve kısa bir açıklama çıkar; kılavuzdaki örnek, güç modülünden gelen 2C00 kodlu "Low Battery" uyarısıdır.

Işıklar hızlı yanıp sönerken saymak zordur. Telefonla yarım dakikalık bir video çekin ve sakin kafayla sayın. Kodu kendiniz çözemezseniz bu video servisle konuşurken çok işe yarar; dilerseniz WhatsApp hattımıza (0544 419 10 44) gönderebilirsiniz.

PG Drives Technology R-net (LED'li joystick) ve VR2: yanıp sönen çubuk sayısı

Bu iki sistemde kod, akü göstergesindeki çubuklardan okunur. Sunrise Medical'in R-net kılavuzuna göre gösterge sabit yanıyorsa her şey yolundadır, yavaş yanıp sönüyorsa sistem çalışıyordur ama akünün bir an önce şarj edilmesi gerekir. Joystick bırakılmışken bile hızlı yanıp sönüyorsa güvenlik devresi devreye girmiş ve sandalyeyi durdurmuştur. O zaman yanıp sönen çubukları sayarsınız.

Kaynaklar: Sunrise Medical, R-Net Control System kullanım kılavuzu ve Pride Mobility, VR2 kumandalı Jazzy 600/600XL sorun giderme belgesi. Tablo bu iki belgeye dayanır; kendi sandalyenizin kılavuzuyla karşılaştırın.

Tablonun bir kısmı sizin elinizde. 1 ve 10'da akü kutusunun yerine oturduğunu ve fişinin tam takılı olduğunu kontrol edin, 6'da şarj fişini çekin, 7'de kumandayı kapatıp joystick'e dokunmadan yeniden açın. 2, 4 ve 8'de kumanda kapalıyken kapak sökmeden görebildiğiniz soketlerin yerine oturduğuna, 9'da ise fren kolunun sürüş konumunda olup olmadığına bakın. 3 ve 5'te hiç uğraşmadan, diğerlerinde de bu kontrollerden sonra kod sürüyorsa sandalyeyi kullanmayı bırakıp servisi arayın; kısa devre ve fren kodları deneme yanılmayla çözülecek türden değildir.

Bağlantılar sağlam olduğu halde 1 çubuk geri geliyorsa sıra şarja ve akünün yaşına gelir. Bu konuyu akülü sandalye aküsü ne kadar dayanır yazımızda ayrıntılı anlattık.

Dynamic marka kumanda: servis ışığındaki yanıp sönme sayısı

Dynamic kumandalarda sayılacak ışık farklıdır. Pride Mobility'nin Dynamic kumanda talimatına göre arızayı, joystick'in önündeki tuş takımında bulunan servis ışığı bildirir: ışık birkaç kez hızlıca yanıp söner, durur ve aynı sayıyı tekrarlar. Bu sırada akü göstergesi de yanıp sönerek sürüşün engellendiğini gösterir.

Kaynak: Pride Mobility, Dynamic Controller temel kullanım talimatı (INFMANU3676, Rev F, 2022).

İki tabloyu yan yana koyunca tek bir listeye neden güvenmemeniz gerektiği ortaya çıkıyor: R-net'te 2 çubuk sol motor bağlantısı, Dynamic'te 2 yanıp sönme akü arızası demek; R-net'te 6 şarj cihazı gibi bir sürüş engelini, Dynamic'te sağ park frenini gösteriyor.

Curtis gibi başka üreticilerin kumandalarında anlamlar yine farklı olabilir. Bu yüzden burada yalnızca resmi belgesini doğrulayabildiğimiz kumandalara yer verdik; internette bulduğunuz bir tabloyu uygulamadan önce markayı mutlaka eşleştirin.

Akülü sandalye çalışmıyorsa: sigorta, fren kolu ve soketler

"Akülü sandalye çalışmıyor" cümlesi iki ayrı durumu anlatabilir ve ilk iş hangisinde olduğunuzu ayırmaktır. Birincisinde açma tuşuna bastığınızda hiçbir ışık yanmaz. İkincisinde ışıklar yanar, belki bir kod da görürsünüz, ama joystick'i ittiğinizde sandalye yerinden kımıldamaz.

Hiçbir ışık yanmıyorsa

Tamamen sönük bir kumanda, elektriğin joystick'e hiç ulaşmadığını düşündürür. Pride Mobility'nin Jazzy 600 belgesi bu durumda akü kablosundaki hızlı bağlantı soketine, ana devre kesicinin (otomatik sigortanın) atıp atmadığına ve kumanda kablosunun gövdeye tam takılı olup olmadığına bakılmasını söyler. Devre kesici atmışsa, belgeye göre sıfırlama düğmesine basılarak yeniden devreye alınır.

Çıkarılabilir aküsü olan modellerde akünün yuvasına tam oturduğunu ve kilidinin kapandığını da kontrol edin. Akü tamamen boşalmışsa elbette önce şarj gerekir. Sigorta düğmesine ulaşmak için bir kapak sökmeniz gerekiyorsa bu işi servise bırakın. Düğme kısa süre içinde tekrar atıyorsa da zorlamayın; bu, içeride bir şeyin fazla akım çektiğinin işareti olabilir ve atan sigortayı tel ya da farklı değerde bir sigortayla geçmeye kalkmak sorunu büyütür.

Işıklar yanıyor ama sandalye gitmiyorsa

Burada ilk şüpheli fren koludur. Çoğu akülü sandalyede motorların yanında, sandalyeyi elle itebilmek için motoru tekerden ayıran bir kol bulunur; buna boşa alma kolu da denir. Pride'ın belgesine göre kol boştaysa elektronik normal çalışır ama motorlar tekerleri döndürmez.

İki kollu sandalyelerde ikisine de bakın. Ardından şu üç olasılığı eleyin:

• Şarj fişi takılı mı? R-net kılavuzuna göre şarj cihazı bağlıyken sandalye sürülemez; fişi çekip kumandayı kapatıp açmanız gerekir. Pride'ın VR2 belgesi de hız ışıklarının yanıp sönmesini önce takılı kalmış bir şarj cihazına bağlar.
• Açılışta joystick itilmiş miydi? Elinizin, bir çantanın ya da masa kenarının joystick'e değmesi yeterlidir. R-net'in ekranlı kumandası bu durumda uyarı verir ve joystick 5 saniye içinde bırakılmazsa sandalye, kumanda kapatılıp açılana kadar gitmez; Dynamic kumandada ise bütün hız ışıkları hızlı hızlı yanıp söner. İkisinde de joystick'i bırakın, uyarı geçmezse kumandayı kapatıp yeniden açın.
• Kumanda kilitli mi? R-net ve VR2'de kumanda kilitliyse hız ışıkları bir uçtan öbürüne sırayla yanar. Kilidi açmak için açma tuşuna basıp joystick'i bip sesine kadar ileri, sonra yine bip sesine kadar geri itip bırakırsınız; uzun bir bip kilidin açıldığını gösterir. Pride'ın Jazzy 600 belgesinde anlatılan FLIGHT kumandada ise kilit, korna tuşuna iki kez basılarak açılır.

Örneğin Ankara'da oturan 68 yaşında bir kullanıcıyı düşünün. Bayram ziyareti için sandalye katlanıp bagaja konuyor, dönüşte açılıyor; ışıklar yanıyor ama sandalye bir santim gitmiyor. Aile bir saat boyunca akü ve şarj cihazıyla uğraşıyor, sonra servisin telefondaki ilk sorusu işi çözüyor: sandalyeyi arabaya kadar elle itmek için boşa alınan fren kolu öyle kalmış. Kol geri itiliyor, kumanda kapatılıp açılıyor ve sorun iki dakikada bitiyor.

Bence taşımadan sonra kola bakmayı, sandalyeyi açmadan önceki ilk hareketiniz haline getirin.

Tek tarafa çeken ya da kesik kesik giden sandalye

Yana çekme şikayetinde elektronikten şüphelenmeden önce üç basit şeye bakmak gerekir. Pride Mobility'nin Jazzy Select sorun giderme belgesi de önce bu üç noktaya bakmayı önerir. İlki joystick'in kendisidir: tam ortada durmuyorsa küçük bir sapma bile uzun mesafede sandalyeyi bir yana kaydırır.

İkincisi yine fren kolları. İki koldan yalnızca biri sürüş konumundaysa öbür teker motordan ayrı kalır ve sandalye sertçe bir yana döner. Üçüncüsü lastik basıncıdır; havalı lastikli bir sandalye, havası az olan tarafa çeker. Belge o model için 2,4 bar (35 psi) değerini verir, ama sizin sandalyenizin doğru değeri lastiğin yanağında ya da kılavuzunda yazar.

Başka bir örnek: Beylikdüzü'nde her akşam sahil yolunda dolaşan bir kullanıcı, sandalyesinin birkaç haftadır hep sola kaydığını fark ediyor ve joystick'in bozulduğunu düşünüyor. Servise yazmadan önce lastiklere bakıyor: sol arka lastik parmakla bastırınca belirgin biçimde yumuşak. Kılavuzdaki değere göre şişirildikten sonra sandalye yeniden dümdüz gidiyor. Joystick tamiri için yola çıkmadan çözülmüş bir "joystick arızası" yani.

Bu üçü yerindeyken çekme sürüyorsa ve R-net ya da VR2 göstergesi 2 veya 4 çubuk gösteriyorsa, motorlardan birinin bağlantısı gevşemiş olabilir. 3 ya da 5 çubuk motor kablosunda daha ciddi bir arızayı gösterir ve iş servise kalır.

Kesik kesik gidiyor ya da gittikçe yavaşlıyorsa

Akülü tekerlekli sandalye joystick arızaları her zaman joystick'in kendisinden kaynaklanmaz. Jazzy Select belgesine göre düşük akü motor gücünü azaltır ve sandalye yavaşlar; elektronik aşırı ısınırsa da güç kendiliğinden kısılır, sandalye yavaşlayarak durur ve soğuyunca normale döner. Dynamic kumandadaki 1 kodu da olası bir zorlanma zaman aşımını, yani motorların bir süre takılıp zorlandığını gösterebilir. Dik bir rampada ya da halıya takılan bir tekerde bu kodu görürseniz joystick'i bırakın, biraz bekleyin.

Gidip gelen bir bağlantı da aynı kesik kesik hissi verir. R-net'te 7 çubukla birlikte hız ışıklarının da yanması iletişim arızasıdır ve kılavuz joystick kablosunun sağlam ve yerine oturmuş olmasını ister. Kablonun kolçak altında ya da katlama noktasında ezilmediğine bakın. Kablo ve soket sağlam olduğu halde sorun sürüyorsa akülü sandalye joystick tamiri servisin işidir; joystick kutusunu kendiniz açmayın.

Sandalye kendi kendine hareket ediyor ya da durup kalkıyorsa deneme yapmayın. Joystick'i bırakın; R-net kılavuzuna göre bu, sandalyeyi durdurur. Durmazsa açma-kapama tuşuyla kumandayı kapatın ve servis bakana kadar sandalyeyi kullanmayın.

Motor ve fren sesleri: ne zaman servise gidilmeli?

Akülü sandalyede her ses arıza değildir. Joystick'i ittiğinizde frenlerin açıldığını gösteren kısa bir tık duyarsınız ve R-net kılavuzundaki haftalık fren testi tam da bu sese dayanır: düz, boş bir zeminde joystick'i yavaşça ileri itip fren sesini duyduğunuz anda bırakır, aynısını geri, sola ve sağa yaparsınız. Kılavuza göre her denemede birkaç saniye içinde fren sesini duymanız gerekir. Test sırasında sandalye biraz hareket edebilir, bu yüzden etrafın boş olması önemli.

Bir yönde ses gelmiyorsa ya da sandalye kapalı ve fren kolu sürüş konumundayken bile yerinden kayıyorsa frenler görevini yapmıyor olabilir. R-net'te 9 çubuk, Dynamic kumandada 5 ya da 6 yanıp sönme de aynı bölgeyi işaret eder. Böyle bir durumda sandalyeyi kullanmayı bırakıp servisi arayın; eğimli bir yolda tutmayan fren, kullanıcıyı doğrudan tehlikeye atar.

Şu belirtiler de doğrudan servis işidir:

• Teker dönerken gelen öğütme, sürtme ya da düzenli vuruntu sesi
• Bir motorun öbüründen belirgin biçimde gürültülü çalışması
• Yanık kokusu, duman ya da kumanda kutusunda alışılmadık ısınma; bu durumda sandalyeyi hemen kapatın ve şarja da takmayın
• Kapatıp açtıktan sonra geri gelen motor ya da fren kodu

Bu seslerin kaynağını dışarıdan kestirmek zordur, motoru ya da dişli kutusunu açmak da sizin işiniz değildir. Kısa bir video çekin, kodu not edin ve İletişim sayfamızdan teknik servisimize ulaşın. Sandalyenizi Maz Mobilite'den aldıysanız ve 2 yıllık garanti süresi dolmadıysa ilk adım her zaman servisi aramak olsun.

Kendi yapabileceğiniz bakımlar, yapmamanız gerekenler

R-net kılavuzu kullanıcıya kısa ama düzenli bir kontrol listesi verir. Her gün, kumanda kapalıyken joystick'in eğilmediğine, hasar görmediğine ve bıraktığınızda kendiliğinden ortaya döndüğüne bakarsınız. Haftada bir soketlerin yerine oturduğunu ve kabloların zarar görmediğini kontrol eder, yukarıdaki fren testini yaparsınız. Kılavuz ayrıca bir yıllık kullanımdan sonra sandalyenin ve kumandanın yetkili serviste kontrol edilmesini önerir.

Temizlikte kumandayı kapatın, sulandırılmış deterjanla nemlendirilmiş bir bez kullanın; kılavuz aşındırıcı ve alkol bazlı temizleyicileri açıkça yasaklar. Joystick'i uzun süre nemde bırakmayın, üstüne dökülen çayı hemen silin. Yağmura yakalanırsanız kumandayı bir poşetle örtmek basit ama işe yarayan bir önlemdir. Havalı lastikleriniz varsa basıncı da ara ara kontrol edin.

Yapmamanız gerekenlerin listesi daha kısa ama daha önemli:

• Joystick kutusunu, güç modülünü ya da elektronik kartı açmayın. R-net kılavuzu da baskılı devre kartlarının açığa çıkarılmamasını ve sökülmemesini ister.
• Motoru, dişli kutusunu ve frenleri sökmeyin.
• Akü kutusunun içini ya da lityum akü paketini açmayın; hücrelere müdahale yangın ve yaralanma riski taşır.
• Kumandanın programlanmış ayarlarını (azami hız, hızlanma, hassasiyet gibi) programlayıcı ya da bilgisayarla değiştirmeye kalkmayın. Kılavuz programlamayı bu sistemleri iyi bilen eğitimli sağlık profesyonellerine bırakır.
• Aynı kod geri geldiği halde kumandayı defalarca kapatıp açarak yola devam etmeyin.
• Sandalyeyi hortumla ya da basınçlı suyla yıkamayın.

Onarım mı, yenilenmiş cihaz mı? Karar ölçütleri

Garanti süresi içindeyseniz karar kolay: hiçbir şeyi açmadan satıcınızın servisine başvurun. Kapsamın ayrıntıları Garanti ve İade Koşulları sayfamızda yazıyor.

Garanti dışındaki bir sandalyede bakılacak şeyler belli. Aynı arıza onarımdan sonra geri geldi mi, kısa sürede farklı parçalar art arda bozuldu mu? Servis, kumandanızın ve motorunuzun yedek parçasını bulabiliyor mu? Bir de ihtiyacınız değişmiş olabilir; artık arabaya daha kolay giren ya da daha uzun yol giden bir sandalye arıyor olabilirsiniz.

Bence sınır şu: bir yıl içinde ikinci büyük onarım (motor, kumanda ya da akü takımı) gündeme geldiyse, onarım teklifini mutlaka yenilenmiş bir cihazla kıyaslayın. Yenilenmiş cihazda serviste kontrol edilip edilmediğini, akülerin durumunu ve garantiyi sorun.

Maz Mobilite'de tüm ürünler 2 yıl garantilidir. 2. el akülü sandalye seçeneklerimize göz atabilir, karar vermeden önce İstanbul Beylikdüzü ya da Ankara Yenimahalle mağazamızda test sürüşü yapabilirsiniz.

Örneğin 2018'de aldığı sandalyeyi her gün kullanan birini düşünün. Garanti çoktan bitmiş, akü takımı geçen yıl yenilenmiş, şimdi de kumanda sağ motor kodunu tekrar tekrar veriyor ve servis motorun değişmesi gerektiğini söylüyor. Sandalyeyi artık sık sık arabayla taşıdığı için onarım teklifini katlanabilir, yenilenmiş bir modelle kıyaslıyor ve ikincisini seçiyor. Eski sandalye evde yedek olarak kalıyor.

Yeni bir model düşünüyorsanız akülü tekerlekli sandalye alırken nelere dikkat etmeli yazımıza da göz atın.

Akülü sandalye arızalarında kısa yol haritası

Akülü sandalye arızalarında kumandanın verdiği kod en değerli ipucudur; onu doğru okumak işin yarısıdır. Önce kumandanızın markasını öğrenin, ışıkları sayın ya da videoya çekin, kodu kendi kılavuzunuzdaki tabloyla eşleştirin. Şarj fişi, fren kolu, soketler ve akü kutusunun bağlantısı sizin kontrol alanınız. Motor, fren ve kumanda kodları tekrar ediyorsa iş servise geçer; kapakları açmak ya da parça sökmek arızayı çözmez, çoğu zaman büyütür.

Kendi kendine hareket, duman, yanık kokusu ya da tutmayan bir fren gördüğünüzde deneme yapmayın: joystick'i bırakın, kumandayı kapatın ve sandalyeyi kullanmayın.

Garanti dışındaki eski bir sandalyede onarım teklifini tek başına değerlendirmeyin. Aynı arıza geri geliyorsa ya da ihtiyacınız değiştiyse, yenilenmiş bir cihazla kıyaslamak çoğu zaman daha sağlıklı bir karar verdirir.

Kodu çözemediyseniz ya da kontrollerden sonra arıza sürüyorsa beklemeyin. Teknik servisimize 0544 419 10 44 numaralı telefon ve WhatsApp hattından, Pazartesi-Cumartesi 09:00-19:00 arasında ulaşabilirsiniz. Arıza videosunu ve kumanda etiketinin fotoğrafını birlikte gönderirseniz sizi ilk görüşmede doğru yönlendirmemiz kolaylaşır.

Sıkça Sorulan Sorular