Kısa özet
- Uçağa kabulde en kritik konu çoğu zaman motor gücü değil; batarya türü ve özellikle lityum bataryada Wh (Watt-saat) değeridir.
- THY, lityum bataryalı / sızdırma yapabilecek akülü hareket cihazlarında genel olarak 1×300 Wh veya 2×160 Wh sınırı mantığını kullanır.
- Uluslararası uygulamada (IATA/ICAO mantığı) benzer şekilde bataryanın UN 38.3 uygunluğu, kısa devre koruması ve kabinde taşıma gibi güvenlik adımları öne çıkar.
Neden “batarya” bu kadar önemli?
Akülü tekerlekli sandalyeler havacılıkta “tehlikeli madde” güvenliği kapsamında değerlendirilir. Riskin ana nedeni, bataryada kısa devre veya cihazın istemsiz çalışması gibi durumların ısı/yangın riski oluşturabilmesidir. Bu yüzden havayolları, cihazın modelinden önce genelde şu bilgileri ister:
- Marka–model
- Batarya tipi (lityum / sızdırmaz jel-AGM / akabilen-sulu)
- Lityum ise Wh (Watt-saat) değeri ve mümkünse UN 38.3 uygunluğu
- Batarya çıkarılabiliyor mu?
- Cihaz ölçüleri ve ağırlığı (yükleme/istif açısından)

3 dakikada kontrol: Sandalyen “uçuşa uygun mu?”
1) Batarya türünü bul
- Lityum-iyon (Li-ion / LiFePO4): Hafif ve katlanır modellerde sık görülür; limitler genelde Wh üzerinden değerlendirilir.
- Sızdırmaz (non-spillable) jel/AGM: Prosedür çoğu zaman daha kolaydır; yine de havayolu onayı gerekir.
- Akabilen/sulu (spillable): Prosedür daha zahmetli olabilir (ambalajlama/etiketleme gibi ek adımlar istenebilir).
2) Lityum bataryada “Wh” değerini öğren
Lityum bataryalarda havayolunun en çok sorduğu soru şudur: “Wh kaç?” Bataryanın üzerinde Wh yazmıyorsa aşağıdaki formülle hesaplanır:
3) Batarya çıkarılabiliyor mu?
Bazı havayolları (ve bazı durumlarda aynı havayolu) lityum bataryanın cihazdan ayrılıp kabinde taşınmasını isteyebilir. Bu nedenle bataryanın kolay çıkarılabilir olması pratikte avantaj sağlar.
THY kuralları (sade anlatım)
THY’nin “kısıtlamalar” tablosunda akülü hareket cihazları batarya tipine göre değerlendirilir. Özet mantık:
Sızdırma yapmayan akülü hareket cihazları
- THY, bu grupta yolcunun 1 adet yedek batarya taşıyabileceğini belirtir.
Sızdırma yapabilecek akülü veya lityum akülü hareket cihazları
- 1×300 Wh veya 2×160 Wh limit yaklaşımı uygulanır (duruma göre yedek/çıkarılan bataryalar için).
- THY metninde lityum bataryaların cihazdan ayrılıp kabinde taşınması gerektiği ifade edilir.
48 saat önce bildirim (çok önemli)
THY, tekerlekli sandalye/özel yardım taleplerinin uçuş saatinden en az 48 saat önce iletilmesini ister. Akülü sandalye taşıması da pratikte bu başlık altında planlanmalıdır.
Not: Son karar her zaman havayolunundur. Uçak tipi, istasyon prosedürü ve güvenlik uygulamaları nedeniyle süreç değişebilir.
Uluslararası kurallar (IATA/ICAO mantığı)
Dünya genelinde havayolları tehlikeli madde güvenliğinde ICAO teknik talimatları ve IATA rehberlerini esas alır. Uluslararası çerçevede öne çıkan başlıklar:
Lityum bataryada temel güvenlik başlıkları
- UN 38.3 uygunluğu (özellikle sertifikalı bataryalarda işiniz kolaylaşır).
- Batarya çıkarılıyorsa limit yaklaşımı: tek batarya ≤300 Wh, iki batarya ile çalışan sistemlerde her biri ≤160 Wh.
- Yedek batarya taşınacaksa tipik yaklaşım: 1×300 Wh veya 2×160 Wh.
- Çıkarılan/yedek bataryalar çoğunlukla kabin içinde taşınır ve kısa devreye karşı korunur (uçların izolasyonu, koruyucu kılıf/poşet vb.).
Wh (Watt-saat) hesabı: En çok karışan konu
Formül: Wh = V (Volt) × Ah (Amper-saat)
Örnekler
- 24V 10Ah → 24 × 10 = 240 Wh
- 12V 20Ah → 12 × 20 = 240 Wh (aynı Wh!)
Bataryada sadece mAh yazıyorsa
Ah = mAh / 1000. Örnek: 10.000 mAh = 10 Ah. Sonra V ile çarpıp Wh’yi bulursunuz.
İpucu: En sağlıklı yöntem batarya üzerindeki etikette yazan Wh değerini (veya V–Ah değerlerini) fotoğraflayıp havayoluna iletmektir.
Uçuş öncesi kontrol listesi
Uçuştan 2–3 gün önce
- Havayoluna “akülü tekerlekli sandalye ile uçacağım” bilgisini verin (THY için 48 saat kritik).
- Şu bilgileri hazırlayın: marka–model, batarya tipi, (lityum ise) Wh, batarya çıkarılabiliyor mu, varsa UN 38.3/air transport belgesi.
- Cihazın ölçülerini (U×G×Y) ve ağırlığını not edin (yükleme için sorulabilir).
Havalimanında
- Cihazın istemsiz çalışmasını önleyin (kumanda kapalı, üretici talimatına uygun güvenli mod).
- Lityum batarya çıkarılacaksa: uçları izole edin, bataryayı koruyucu kılıfa alın, metal eşyalardan ayrı tutun.
- Akabilen/sulu batarya varsa: ambalajlama/taşıma prosedürleri daha katı olabilir; havayolunun yönergelerini takip edin.
Havayoluna sorulacak 7 net soru
- Cihazım akülü; batarya tipi şu: … / Wh değerim: … Kabul prosedürünüz nedir?
- Bataryayı cihazdan ayırmamı istiyor musunuz?
- Batarya kabinde mi taşınacak? Nasıl paketlememi istersiniz?
- Yedek batarya taşırsam limitiniz nedir?
- Cihazın ölçü/ağırlık bilgilerini ister misiniz?
- Havalimanına kaç saat önce gelmemi önerirsiniz?
- Onayı yazılı (e-posta) alabilir miyim? (Özellikle aktarmalı uçuşlarda faydalı olur.)
Somut örnek: Quickie Q50 R Carbon (Q50R) ile uçuş
Konuyu somutlaştırmak için bir örnek: Quickie Q50 R Carbon için üretici, “Air Transport Certificate” belgesinde batarya bilgisini net olarak verir: 24 Vdc / 10 Ah / 240 Wh ve bataryanın UN 38.3 testlerine uygun olduğunu belirtir.
240 Wh, pratikte “300 Wh eşiğinin altında” kaldığı için tek batarya senaryosunda çoğu durumda daha sorunsuz ilerler. Yine de her uçuşta son karar havayolunundur.
Müşterinin havayoluna iletebileceği hazır metin
Akülü tekerlekli sandalye: Quickie Q50 R Carbon.
Batarya: Li-ion 24V 10Ah = 240Wh. UN 38.3 uyumlu (sertifika mevcut).
Gerekirse batarya cihazdan ayrılıp kabinde taşınacaktır.
Örnek ürün: Mazmobilite’de “Quickie Q50R Karbon Katlanabilir Akülü Sandalye”
Sık sorulan sorular (SSS)
“Motor gücü 250W olmalı” diye bir şart var mı?
Havayolu değerlendirmesinde çoğu zaman asıl belirleyici “motor gücü” değil; bataryanın türü, Wh değeri, bataryanın çıkarılabilirliği, kısa devre koruması ve havayolu onayı gibi güvenlik başlıklarıdır.
Bataryamın üzerinde Wh yazmıyor, ne yapacağım?
Etiketteki V ve Ah değerleriyle Wh’yi hesaplayın (Wh = V×Ah). Mümkünse batarya etiketi fotoğrafını havayoluna iletin.
Yedek batarya taşıyabilir miyim?
Yedek batarya limitleri havayoluna göre değişebilir. THY ve uluslararası rehberlerde sık kullanılan yaklaşım 1×300 Wh veya 2×160 Wh şeklindedir. Net onayı mutlaka uçuş öncesi havayolundan alın.
48 saat önce bildirim gerçekten gerekli mi?
THY özel yardım süreçlerinde 48 saat önce bildirim kuralını belirtir. Akülü sandalye taşınması gibi hazırlık gerektiren durumlarda bu süreyi kaçırmamak önemlidir.
Yazar
Kurucu & CEO · Maz Mobilite · 30+ yıl akülü tekerlekli sandalye kullanıcısı